Wapń

Strona 1 z 2

Wapń jest głównym pierwiastkiem budulcowym tkanki kostnej - jego zawartość w kościach to 99,85 % ogólnych zasobów wapnia w organizmie. Ponieważ nigdy i nigdzie na ziemi wapń nie występuje w postaci atomowej, również i tu występuje w związku chemicznym zwanym hydroksyapatytem. Paradoksalnie jednak - pozostałe 0,05% wapnia zawartego we krwi (oczywiście również w związkach chemicznych) jest tak ważne dla organizmu, że wapń "kostny" traktowany jest w wypadkach niedoboru jako "magazyn" dla całego organizmu - w wypadku obniżenia poziomu wapnia we krwi następuje natychmiastowa mobilizacja mechanizmów uwalniających go właśnie z kości.

Powstają w tym momencie pytania:
- dlaczego ten pierwiastek jest tak priorytetowo traktowany w każdym organizmie i dlaczego ewolucja poszła w kierunku bezwzględnego zapewnienia stałego poziomu wapnia we krwi,
- jakie konsekwencje dla organizmu jako całości ma jego bezwzględny niedobór lub nadmiar związków wapnia

Wapń uczestniczy w tak wielu procesach życiowych, że bardziej szczegółowy opis jego działania i roli jaka pełni w różnych reakcjach żywego organizmu jest tu niemożliwy.

Najistotniejsze, że jego niedobór lub nadmiar stwarza natychmiast bezwzględny stan zagrożenia życia, bo jest on absolutnie niezbędny w przewodnictwie nerwowym, w krzepnięciu krwi, skurczu mięśni, pełni także funkcję aktywatora wielu procesów enzymatycznych, itd. itd.

Jakiekolwiek zachwianie wąskiej granicy minimalnej i maksymalnej wartości normy (2,25-2,5 mmol/l) prowadzi do bardzo poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu, dlatego w toku ewolucji rozwinął się skomplikowany system kontroli poziomu tego pierwiastka we krwi - uczestniczą w nim przewód pokarmowy, kości i nerki, regulację zapewnia układ hormonalny obejmujący 10 hormonów wzajemnie na siebie wpływających oraz wiele mediatorów metabolicznych modyfikujących ich działanie.

Istnieją choroby przebiegające z nadmiernie wysokim poziomem wapnia we krwi, ale częściej stwierdzane są jego niedobory - wtedy niezbędnym elementem leczenie jest jego podawanie z zewnątrz w formie różnych preparatów.

Podawanie wapnia nie jest jednak sprawą prostą - komplikuje ją właśnie fakt, że sam wapń jako pierwiastek nie występuje w przyrodzie w stanie wolnym - jest metalem chemicznie tak aktywnym, że jest obecny na ziemi wyłącznie w związkach z innymi pierwiastkami, tworząc cząsteczki organiczne i nieorganiczne, różniące się zawartością procentową wapnia w cząsteczce, objawami ubocznymi przy podawaniu doustnym i wieloma innymi cechami.

W tym miejscu warto wspomnieć o oferowanych przez pewne firmy preparatach wapnia reklamowanych jako "najbardziej naturalne", "najlepiej wchłanialne" bo np. "uzyskane z okrzemek z dna morskiego Atlantyku" albo z równie podobnego egzotycznego źródła. Z punktu widzenia farmakologii i chemii oferowanie takich produktów po wcale niemałych cenach jest marketingowym wykorzystywaniem niechęci ludzi do chemizacji ich środowiska i odwoływaniem się do skądinąd słusznego podejścia "proekologicznego" do wszelkich aspektów życia.

Jest to jednak w tym wypadku wyraźne nadużycie. Nie ma wapnia mniej lub bardziej "naturalnego".

«PoczątekPoprzednia12Następna Ostatnie»